Furkan Koyun
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Musahipzade Celal’in yazdığı, Engin Alkan’ın uyarlayıp yönettiği “Haramiler” oyununu seyirciyle buluşturuyor.
Tarihin tozlu sayfalarından bugüne uzanan “haramzade” düzenini, renkli bir koreografi ve yapay zekadan yararlanılarak yapılan çarpıcı müziklerle ele alan “Haramiler”, 17 Aralık 2025 Çarşamba günü 20.00’de Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde ilk gösterimini yapıyor.
Geleneksel Türk Tiyatrosu’nun hiciv ustası Musahipzade Celal’in Aynaroz Kadısı, Atlı Ases ve Fermanlı Deli Hazretleri adlı üç önemli oyunu, Engin Alkan tarafından tek bir kurguda birleştirilerek “Haramiler” adıyla sahneye uyarlanıyor.
Oyunun Konusu:
Haramiler müzikali akrabası Şeyhülislam Efendisi’nin kayırmasıyla devletin en üst mertebelerine erişebilmiş Kadı Yakup Efendi’nin Saray’a dek uzanan ikbal yolculuğu ekseninde gelişen olayları anlatıyor.
Halkın başına musallat olan harami yöneticiler, çürümüş bürokrasi, malları gasp edilen yetim bir kız, gözü dönmüş papazlar, büyülerle muskalarla yolunu bulan cinci hocalar ve en önemlisi mağdur edilmiş halk bu oyunun en önemli figürleri olarak karşımıza çıkıyor.
Musahipzade Celal’in Fermanlı Deli Hazretleri, Aynaroz Kadısı ve Atlı Ases oyunundan oluşturulan füzyon bir adaptasyonla kaleme alınan oyun mizahın, hicvin ve müziğin yumuşak kucağında kocaman bir yangını gözler önüne seriyor.
Haramiler Hep Vardılar, Her Yerdeydiler. Dün de Bugün de… Ve Şimdi Sahnede
Oyunun yönetmeni Engin Alkan “Haramiler”i şöyle anlatıyor:
“Ben “rejisörlük yapma”yı” sevmem. Hikayeler kurarak onları tasarımlar haline getiririm ve bu tasarımlar sunacağımız kitlenin, kişisel dünyamın, yapımın ve de binlerce yıldır süregelen sanatsal geleneğinin reel ihtiyaçlarının bileşkesidir.
Çoğunlukla izleyiciyle birlikte odaklanmak istediğim durumlar hem iç dünyamdaki hem dışarıdaki tozu dumana katan rüzgarlar, çürümeler ve ekşimelerdir. Külçe gibi ağır çelişkileri seyir keyfiyle dramatize edebilmek için kişisel labirentimin ve sokakların çığlığını, sancılarını, çelişkilerini duymaya, kuytuda kalanı anlamaya, derinlerimizde direnci kırılan yaşama arzusunu desteklemeye odaklı bir okuma pratiğim var.
Bu bağlamda Haramiler müzikalinin Şehir Tiyatroları’nda minyatür estetiğinden yola çıkarak daha önce sahnelediğim, İstanbul Efendisi, Şark Dişçisi ve Şekerpare oyunlarının değişik bir varyantı olduğunu söyleyebilirim.
Geleneğimizi post-nostaljik dokunuşlarla yeniden yorumladığımız fizyon bir kurgu olan oyun metnimiz Musahipzade Celâl’in Aynaroz Kadısı, Fermanlı Deli Hazretleri ve Atlı Ases oyunundan yola çıkılarak adapte edildi. Fakat yine de Haramiler’in bir geleneksel tiyatro örneği olduğu söylenemez.
Benim sahnelediğim oyunlarda geleneksel ve yerelle kurduğum ilişki zaman zaman yanlış anlaşılabiliyor. Ben geleneksel oyunlar sahnelemiyorum aslında. Geleneği post-nostaljik dokunuşlarla yorumlayarak gelenekselin tabanında bugünün ve şimdinin anlamını eksene alan özgün formlar tasarlıyorum. Bu tasarımlarda aidiyetimin ve kültürümün ayak izlerini takip ederek geçmişin ve bugünün ortak belleğine ulaşmaya çalışıyorum.
Aşk, sevinç, umut, hakimiyet, başarı… Ya da sıkıntılar, hayal kırıklıkları, öfke, pişmanlık, yılgınlık, anlamsızlık… Benzer hisler yaşanılan döneme bağlı kalmaksızın insan olmanın daimî eşlikçileri. Tıpkı yalan, hile, şiddet, zorbalık, kayırmaca, kıskançlık, haksızlık gibi.
Kısaca haramiler hep vardılar, her yerdeydiler. Dün de bugün de… Ve şimdi sahnede.”
Şarkı sözleri ve müziğini Engin Alkan’ın, dekor ve ışık tasarımını Cem Yılmazer’in, kostüm tasarımını Duygu Türkekul’un, efekt tasarımını Metin Küçükyılmaz’ın, koreografisini Senem Oluz’un, müzik düzenlemesini Sinan Can Sarı’nın, korrepetitörlüğünü Murat Bavli’nin yaptığı, fotoğraflarını Ahmet Çelikbaş’ın çektiği oyunda Aslı Nimet Altaylar, Damla Cangül Yiğit, Elçin Atamgüç, Emre Ertunç, Enes Mazak, Eyşan Dönmez, Göksel Arslan, Melih Tuma, Müslüm Tamer, Pelin Budak, Reyhan Karasu, Yusuf Akçay, Zafer Kırşan rol alıyor.
Oyun, 17-20 Aralık, 24-27 Aralık, 2-3 Ocak tarihleri arasında Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
